Wetgeving die vanaf 8 december 2023 van toepassing is, vereist aanpassingen aan de etikettering van wijn die naar de EU wordt geëxporteerd. Voor elke SKU die op of na 8 december 2023 wordt geproduceerd, moeten producenten het volgende vermelden:
- een voedingswaardedeclaratie
- een energiewaarde, en;
- een lijst met ingrediënten.
Het verstrekken van die informatie komt bovenop de bestaande EU-etiketteringsvereisten (waaraan men zich moet blijven houden). Producenten kunnen kiezen om voedingswaardedeclaraties en lijsten met ingrediënten op het etiket te vermelden of via een "buiten het etiket" geplaatste QR-code op het etiket van een product, mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
De informatie moet worden gegeven in een taal die gemakkelijk wordt begrepen door de consumenten in de lidstaten waar de wijn in de handel wordt gebracht, en moet in 24 talen beschikbaar zijn.
Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de nieuwe vereisten zouden gelden voor wijn die op of na 8 december 2023 is "geproduceerd en geëtiketteerd".
De wet is echter op 31 juli 2023 gewijzigd, waarbij duidelijk werd gemaakt dat de nieuwe EU-vereisten alleen gelden voor wijn die op of na 8 december 2023 is "geproduceerd".
De nieuwe EU-vereisten gelden alleen voor wijn die van de jaargang 2024 of later is, en • wijn die van de jaargang 2023 of eerder is en is geëtiketteerd volgens de toen geldende/bestaande EU-etiketteringsvereisten (d.w.z. zoals die golden vóór 8 december 2023), mag in de EU worden verkocht totdat de voorraden op zijn.
De nieuwe EU-vereisten voor voedings- en ingrediëntenetikettering gelden in alle 27 lidstaten, maar zijn vanwege de brexit niet van toepassing op wijn die in het Verenigd Koninkrijk wordt verkocht (al zijn ze wel van toepassing voor zover wijn vervolgens vanuit het Verenigd Koninkrijk weer naar de EU wordt "geherexporteerd").
Welke informatie moet aan consumenten worden verstrekt?
Consumenten moeten voedings- en ingrediënteninformatie over uw wijn krijgen. Er zijn twee manieren om deze informatie te verstrekken:
Het volgende geldt ook voor uw fysieke etiket:
Gezichtsveld
De voedings- en ingrediënteninformatie moet in hetzelfde gezichtsveld staan als de andere verplichte informatie. Dit omvat ook de link naar uw QR-code.
Taal
De nieuwe informatie moet zijn opgesteld in een taal die gemakkelijk wordt begrepen door de consument in het land waar het product in de handel wordt gebracht. Voor de duidelijkheid: dit geldt ook voor alle informatie die u op uw fysieke etiket vermeldt, zelfs als u een deel van de informatie op het e-label zet. Dit kan achteretiketten voor meerdere EU-markten lastiger maken (vooral als u ervoor kiest geen e-labels te gebruiken). Let op: deze taalverplichtingen gelden ook voor e-labels. PinotQR biedt automatische vertaling in alle 24 talen die in de EU worden gesproken.
Leesbaarheid, lettergrootte en algemene toegankelijkheid
De gebruikelijke eisen voor leesbaarheid blijven van toepassing. De lettergrootte van alle aanvullingen op uw etiket moet gelijk zijn aan die van andere verplichte informatie (d.w.z. minimaal 1,2 mm hoog, gemeten aan de hoogte van een kleine letter "x"). De informatie moet bovendien onuitwisbaar zijn en niet gemakkelijk te verwijderen. Naar ons begrip accepteert de EU dat de nieuwe informatie via een extra sticker wordt verstrekt, mits het etiket niet gemakkelijk kan worden verwijderd en aan de andere eisen (bijvoorbeeld het gezichtsveld) is voldaan.
E-etikettering
Bedrijven kunnen een van de volgende dingen doen:
- Hun eigen e-labels maken om aan de vereisten te voldoen; of
- Samenwerken met een aanbieder van e-etikettering zoals PinotQR
Als u voor de eerste optie kiest, moet u er bijzonder op letten dat u voldoet aan de verschillende vereisten voor e-etikettering. Er zijn een aantal gebieden waar bedrijven valkuilen kunnen tegenkomen (bijvoorbeeld door marketinginformatie op te nemen of door de informatie niet in de juiste talen te verstrekken). Daarom verwachten wij dat veel bedrijven met een aanbieder van e-etikettering zullen werken; het is uiteindelijk echter een beslissing van elk bedrijf.
Wat is een e-label?
De verordening bepaalt alleen dat de informatie via "elektronische middelen" moet worden verstrekt. Een hyperlink naar een website is echter niet voldoende.
Naar ons begrip verwacht de EU dat de link door een smartphone kan worden gelezen/gescand en direct wordt omgezet in een URL. Dit betekent ook dat de informatie beschikbaar moet zijn zonder een app te downloaden.
Naar ons begrip accepteert de EU één enkele QR-code die zowel een link voor consumenten bevat als de rol van de EAN/IAN-code vervult (hij kan ook als barcode voor winkeliers fungeren). Consumenten mogen echter niet worden blootgesteld aan irrelevante informatie over productidentificatie.
Hoe voegt u een QR-code toe aan uw etiket
Elke aanbieder van e-etikettering (hieronder verder besproken) kan eigen richtlijnen hebben voor het plaatsen van een QR-code. De verordening schrijft geen formaat voor, maar de code moet opvallend zijn aangebracht en goed zichtbaar/leesbaar zijn. Wij raden aan uw QR-codes te testen zoals ze gedrukt zijn, om er zeker van te zijn dat ze gemakkelijk te scannen zijn.
De QR-code moet duidelijk te onderscheiden zijn van omringende tekst/afbeeldingen. Wij stellen voor dat de code minstens 13 mm x 13 mm (en niet meer dan 16 mm x 16 mm) moet zijn. Wij raden ook aan met 300 dpi of hoger te drukken om scanproblemen te voorkomen. QR-codes hebben ook een stille zone met vrije ruimte rondom de QR-code. Bespreek het formaat met uw drukker.
Als u op het fysieke etiket tekst bij uw QR-code plaatst (bijvoorbeeld een oproep zoals "scan hier voor voedingsinformatie"), dan kan dat naar ons begrip de verplichting meebrengen om die tekst te geven in elke taal waarin consumenten hem tegenkomen.
Voedingswaardedeclaraties
Voor elke SKU die op of na 8 december 2023 is geproduceerd en in de EU wordt verkocht, moeten producenten een voedingswaardedeclaratie verstrekken die voldoet aan de EU-wetgeving. De verplichte voedingswaardedeclaratie moet het volgende bevatten:
- Een energiewaarde, en;
- De hoeveelheden vet, verzadigd vet, koolhydraten, suikers, eiwit en zout.
De voedingswaardedeclaratie moet de hoeveelheden voedingsstoffen per 100 mL uitdrukken.
De voedingswaardedeclaratie moet in een duidelijk formaat worden gepresenteerd en, indien passend, in de volgorde van weergave die in de onderstaande tabel is voorzien. Als de ruimte het toelaat, moet de informatie in tabelvorm worden gepresenteerd, met uitgelijnde cijfers. Als de ruimte dat niet toelaat, mag de voedingswaardedeclaratie in lineaire vorm worden weergegeven.
Wanneer de hoeveelheid van een of meer voedingsstoffen in een product verwaarloosbaar is, mag de informatie over die elementen worden vervangen door een vermelding zoals "Bevat verwaarloosbare hoeveelheden ..." die, indien aanwezig, in de onmiddellijke nabijheid van de voedingswaardedeclaratie moet worden aangebracht. Energiewaarden moeten worden uitgedrukt in kilojoules (kJ) en kilocalorieën (kcal) per 100 mL en worden berekend met de volgende omrekeningsfactoren:
Naar ons begrip moeten energiewaarden worden afgerond op de dichtstbijzijnde kJ/kcal. Om dit taalneutraal te doen, kunt u het symbool "E" gebruiken, gevolgd door de gegevens in kJ en kcal per 100 mL.
Er bestaat uiteenlopende richtlijn over dit onderwerp; voor typische wijnen kan de berekening van de energiewaarden worden gebaseerd op metingen van alcohol en suiker, plus een extra algemene waarde voor glycerol/organische zuren.
Wat energie en voedingsstoffen betreft, moeten de opgegeven waarden, afhankelijk van het individuele geval, gemiddelde waarden zijn en gebaseerd zijn op:
- de analyse van het levensmiddel door de fabrikant
- een berekening op basis van de bekende of werkelijke gemiddelde waarden van de gebruikte ingrediënten, of
- een berekening op basis van algemeen vastgestelde en aanvaarde gegevens. Informele richtlijnen van de Europese Commissie geven aan dat:
- energiewaarden moeten worden afgerond op de dichtstbijzijnde kJ/kcal, en
- over het algemeen de volgende toleranties en afrondingen aanvaardbaar zijn bij het opgeven van voedingsstoffen overeenkomstig de EU-wetgeving.
Voedingswaarden berekenen
De EU heeft eerder informele richtlijnen gepubliceerd waaruit blijkt dat de tolerantie en afronding in de onderstaande tabel aanvaardbaar zijn. U zult merken dat voor veel voedingsstoffen een tolerantie van 20% geldt, maar er is enige variatie. Ondanks deze tolerantie geven de EU-richtlijnen voor voedingswaardeetikettering van levensmiddelen aan dat bedrijven te goeder trouw moeten werken om ervoor te zorgen dat de waarden zo nauwkeurig mogelijk zijn. De gebruikte waarden moeten met name gemiddelden over meerdere partijen zijn en geen extremen/uitschieters.
Dienovereenkomstig geldt in het geval van een 'typische' tafelwijn op basis van druiven:
- Vetten mogen worden opgegeven als “0 g” of “Verwaarloosbaar”
- Verzadigd vet mag worden opgegeven als “0 g” of “Verwaarloosbaar”
- Eiwit mag worden opgegeven als “0 g” of “Verwaarloosbaar”
- Zout mag worden berekend door de hoeveelheid natrium met 2,5 te vermenigvuldigen en mag, al naargelang, worden opgegeven als “0 g” of “0,01 g”. *
* U kunt ook informatie per portie opgeven, maar dan moet daarbij de hoeveelheid van de portie en het aantal porties in de verpakking worden vermeld. Houd er echter rekening mee dat u in dat geval aan de taalverplichtingen moet voldoen
(U kunt ook informatie per portie opgeven, maar dan moet daarbij de hoeveelheid van de portie en het aantal porties in de verpakking worden vermeld. Houd er echter rekening mee dat u in dat geval aan de taalverplichtingen moet voldoen.)
Wij wachten op bevestiging van de EU dat, als er in wijn slechts sporen van vet, eiwit en zout aanwezig zijn, hiervoor geen analyse nodig is. Het is echter ook eenvoudig om deze nul- of lage waarden op te nemen. De Europese sector streeft er bovendien naar enkele algemeen vastgestelde en aanvaarde gegevens te publiceren die wijnmakers kunnen gebruiken, en de EU formeel te verzoeken een standaardwaarde voor polyolen vast te stellen, zodat de gemiddelde koolhydraten eenvoudiger kunnen worden bepaald.
Geen marketinginformatie en geen verzameling/tracking van gebruikersgegevens
Bij het gebruik van een e-label bepalen de voorschriften dat de lijst met ingrediënten niet mag worden weergegeven “samen met andere informatie die bedoeld is voor verkoop- of marketingdoeleinden”. Er mogen geen gebruikersgegevens worden verzameld of getrackt. Wat de bestemming van de link betreft, begrijpen wij dat de EU een link naar uw gebruikelijke marketingwebsite niet passend acht, omdat die commerciële informatie bevat die relevant is voor marketing en/of verkoop. Zij wijst er ook op dat websites doorgaans informatie over gebruikers tracken.
Wij raden daarom af uw eigen website te gebruiken; als u daar toch voor kiest, moet u ervoor zorgen dat u aan deze beperkingen voldoet. Het e-label mag bovendien geen link bevatten naar uw wijnhuiswebsite of naar een e-commercewebsite.
Wij weten dat sommige bedrijven al QR-codes gebruiken om marketinginformatie te verstrekken. Dit is door de nieuwe vereisten niet expliciet verboden, maar er kan enig risico aan verbonden zijn als u twee QR-codes gaat gebruiken. Als u ondanks dit risico twee codes wilt opnemen, raden wij sterk aan maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de extra code consumenten niet misleidt of in verwarring brengt. U moet de QR-codes bijvoorbeeld fysiek gescheiden op het etiket houden (zodat mensen niet per ongeluk de marketingcode scannen wanneer ze de voedingsinformatie zoeken)
